ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΦΩΚΑ... 13
ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17

ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
Ο ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ... 21
Ο χρόνος και ο άνθρωπος... 22
Ιστορικά στοιχεία... 22
Τωρινά δεδομένα... 24
Ο χρόνος στην καθημερινότητα... 27
Ο χρόνος ως υποκειμενική εμπειρία... 29
Κοινωνικά μοντέλα λειτουργίας του χρόνου... 32
Η άποψη για τη ζωή μας μέσα στον χρόνο... 34
Η αντίληψη του χρόνου και το σώμα... 36
Η ενσώματη διάσταση του χρόνου ... 36
Νευρογνωστικές αναπαραστάσεις ... 39
Αναπαραστάσεις στον χώρο... 41
Φαινομενολογία του χρόνου ... 42
Έμμεσος ή μη-συνειδητά βιωμένος (implicit / lived) χρόνος... 42
Ρητός ή αισθητηριακά βιωμένος (explicit / experienced) χρόνος... 44
Συγχρονισμός του προσωπικού χρόνου... 45
Προθετικότητα και χρόνος... 47
Tο ζων παρόν... 48
Το νοητικό ταξίδι στον χρόνο... 51
Νοητική τοπογραφία του ταξιδιού στον χρόνο... 51
Συνέχεια και ασυνέχεια του νοητικού ταξιδιού στον χρόνο... 53
Επεισοδιακή / Βιωματική μνήμη... 54
Η έννοια του χρόνου: Φυσική vs Νευροεπιστήμη ... 57
Διεπιστημονικές απόψεις για τη φύση του χρόνου ... 57
Επιστημονικές διαφοροποιήσεις και ερμηνείες... 58
Παγκόσμιος παροντισμός ή στατική αιωνιότητα;... 59
Η διαισθητικότητα της χρονικής ροής... 61
Χρόνος και κοσμολογία... 63
Αντίληψη χρόνου και συνειδητότητα... 64
Θεωρίες για την αντίληψη... 64
Μελετώντας τη συνειδητότητα... 65
Φιλοσοφικά μοντέλα για τη συνειδητότητα... 67
Η χρονική δομή της συνειδητότητας... 69
Προσδιορισμός των χρονικών ιδιοτήτων της συνείδησης... 71
Το μοντέλο δύο σταδίων και η χρονικότητα της συνείδησης... 73
Αντίληψη του χρόνου και μουσική... 74
Χρονικές κλίμακες στη μουσική... 74
Ρυθμικότητα μουσικής και συναισθήματα... 77
Μουσικός και συναισθηματικός χρονισμός... 78
Κιρκάδιοι ρυθμοί ... 80
Ο χρονισμός της φύσης... 80
Ο χρονισμός στον άνθρωπο... 81
Κιρκάδιοι ρυθμοί και ψυχική υγεία... 83

ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΜΕΤΡΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ... 87
Η αυγή της πειραματικής ψυχολογίας... 88
Karl von Vierordt... 88
Ernst Heinrich Weber... 89
Gustav Theodor Fechner ... 91
Alfred Binet... 92
Η ανάπτυξη της ικανότητας μέτρησης ... 93
Η γένεση των αριθμών ... 93
Αναπαράσταση των πρώτων αριθμών ... 95
Η εγγενής λειτουργία του προσεγγιστικού αριθμητικού συστήματος... 96
Η αντίληψη του χρόνου στα βρέφη ... 99
Υπολογισμοί του χρονικού διαστήματος ... 100
Τα βασικά κομμάτια της χρονικής εμπειρίας... 100
Ταυτόχρονη εμφάνιση και διαδοχή των χρονικών ερεθισμάτων... 102
Το αντιληπτό κατώφλι διαδοχής... 103
Το ψυχολογικό παρόν ... 104
Εστιασμός προσοχής... 106
Αναδρομική εκτίμηση της χρονικής διάρκειας – Πειραματικά δεδομένα... 108
Αναδρομική εκτίμηση της χρονικής διάρκειας – Γεγονότα ζωής... 110
Μοντέλα αντίληψης του χρόνου από το πεδίο της πειραματικής ψυχολογίας... 112
Η πορεία της πειραματικής ψυχολογίας... 112
Επικρατούντα μοντέλα χρονισμού... 114
Παράδειγμα πειραματικής διάταξης... 117
Μοντέλα αντίληψης του χρόνου από το πεδίο της νευροεπιστήμης... 118
Η δομή των νευρο-βιολογικών μοντέλων χρονισμού... 118
Επικρατούντα νευρωνικά μοντέλα χρονισμού... 119
Υπάρχει απόλυτος ή σχετικός χρονισμός; ... 121
Τα πιθανολογικά-μπαεσιανά μοντέλα χρονισμού... 123
Υπολογισμός της πιθανολογικής κατανομής... 123
Δυναμική ολοκλήρωση και πολλαπλά Priors ... 126
Ακρίβεια πιθανολόγησης και κατανομές των priors... 127
Λήψη απόφασης και χρονισμός... 128
Αντίληψη του χρόνου και γνωστικό φορτίο ... 129
Ερευνητικά δεδομένα ... 129
Έρευνες προοπτικού και αναδρομικού τύπου ... 132
Έρευνες χειρισμού γνωστικού φορτίου ... 134
Αίσθηση του χρόνου και μνήμη κατά την παιδική ηλικία... 137
Η δυνατότητα ανάκλησης παιδικών μνημών... 137
Προσβάσιμες και μη προσβάσιμες μνήμες... 139
Νευρογνωστικό υπόβαθρο... 141
Η πιθανή συμβολή της γλώσσας... 143
Η καμπύλη της λήθης... 144

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ... 147
Νευροανατομία της αντίληψης του χρόνου... 148
Ευρείας κλίμακας διανομή της πληροφορίας στον εγκέφαλο... 148
Νευροβιολογικές απόψεις για την αντίληψη του χρόνου... 149
Αντίληψη χρόνου και μέγεθος κόρης οφθαλμού ... 151
Νευρωνικά μοντέλα αναπαράστασης του χρόνου... 153
Μετωπιαίος φλοιός ... 154
Βασικά γάγγλια ... 156
Βρεγματικός λοβός ... 158
Παρεγκεφαλίδα ... 159
Ιππόκαμπος ... 161
Ενδοδεκτικό σύστημα και αντίληψη χρόνου... 163
Σπλαγχνική αισθητικότητα και χρονισμός... 163
Ερευνητικά δεδομένα... 166
Αντίληψη χρόνου και κυματικό φάσμα εγκεφάλου... 167
Λειτουργικότητα του κυματικού φάσματος... 167
Κυματικό φάσμα και νόηση... 169
Κυματικό φάσμα και αντίληψη ... 171
Κυματικό φάσμα και συνειδητότητα... 173
Κυματικό φάσμα και μνήμη ... 175
Κυματικό φάσμα και λήψη απόφασης... 176
Κυματισμός beta και αντίληψη του χρόνου ... 179
Κυματισμός delta και αντίληψη του χρόνου ... 182
Η νευροεπιστήμη του χωροχρόνου... 184
Απόσταση και διάρκεια... 184
Παραμόρφωση του χώρου και του χρόνου... 185
Αναπαράσταση του χώρου στον εγκέφαλο... 186
Επεισοδιακή μνήμη – Νοητικό ταξίδι στον χώρο και τον χρόνο... 188
Πλοήγηση στον χωρόχρονο... 190
Η αντίληψη του χρόνου κατά την πλοήγηση στον χώρο ... 192
Νέα δεδομένα... 192
Αναπαράσταση του χώρου και πλοήγηση... 193
Τα κύτταρα θέσης στον ιππόκαμπο... 195
Τα κύτταρα πλέγματος στον ενδορινικό φλοιό... 197
Το σύστημα πλοήγησης... 200
Η νευρωνική βάση αντίληψης του χρόνου... 203
Ταξινόμηση των Δοκιμασιών Χρονισμού... 203
Διαστάσεις των Δοκιμασιών Χρονισμού... 205
Υπολογιστικού τύπου διεργασίες των μοντέλων χρονισμού ... 208
Χρονική αντιληπτική μάθηση... 210
Επιλεκτικοί νευρώνες για διαστήματα και διάρκειες ... 212
Η τεχνική επικάλυψης των ερεθισμάτων ... 215
Οικεία vs νέα χρονικά ερεθίσματα ... 216
Μοντέλα Κινητικής Χρονικής Διαχείρισης... 217
Ευέλικτος χρονισμός και χρονική κλιμάκωση στον εγκέφαλο... 220
Σύγκριση μοντέλων χρονισμού... 222

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ
ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ... 225
Διαταραχές μνήμης και αίσθηση του χρόνου... 226
Νευροεκφυλιστικές νόσοι και αντίληψη του χρόνου ... 226
Μορφές μνήμης... 227
Νευροανατομία της μνήμης... 231
Νευροχημεία της μνήμης... 233
Αποθήκευση της πληροφορίας ... 236
Ανάσυρση μνημονικού υλικού... 238
Παρακολούθηση μνημονικού υλικού ... 240
Κβαντική μηχανική και εγκέφαλος... 241
Η κβαντική θεωρία του νου ... 243
Υστέρηση: Ένα φαινόμενο μνήμης και χρονισμού της ύλης ... 246
Νευροψυχικές ασθένειες και αντίληψη του χρόνου... 248
Νευροβιολογικό υπόβαθρο της χρονικότητας... 248
Νευρωνική λειτουργία της εαυτο-αναφοράς... 251
Μείζονες ψυχοπαθολογικές καταστάσεις και εκτίμηση του χρόνου... 252
Σύγχρονα νευροεπιστημονικά ευρήματα... 253
Ψυχοπαθολογία και χρόνος – Φαινομενολογικές απόψεις... 255
Διυποκειμενική χρονικότητα... 255
Ψυχοπαθολογία του διυποκειμενικού χρόνου... 257
Η αντίληψη του χρόνου στους νευρωτικούς ασθενείς... 260
Καταστάσεις άγχους και φόβου... 260
Συναισθηματικές διαταραχές... 262
Αντίληψη του χρόνου και κάνναβη... 266
Το ενδοκανναβινοειδικό σύστημα... 266
Κάνναβη και χρόνος – Ερευνητικά δεδομένα ... 267
Παρορμητικότητα, ΔΕΠΥ και προβλήματα αντίληψης του χρόνου... 270
Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και λειτουργίες χρονισμού... 270
Παρορμητικότητα και λειτουργίες χρονισμού... 272
Νευροβιολογικά ευρήματα ... 274
Η αντίληψη του χρόνου στους ψυχωτικούς ασθενείς... 276
Aντίληψη του χρόνου vs χρονισμός της αντίληψης... 276
Φαινομενολογικά στοιχεία διαταραχής του χρόνου στη σχιζοφρένεια... 276
Η αναπαράσταση του χρόνου στην ψύχωση... 279
Aντίληψη του χρόνου vs χρονισμός της αντίληψης στην ψύχωση.. 280
Διαταραχή χρονισμού της αντίληψης στην ψύχωση... 282
Απορρέουσες σκέψεις για την αποκατάσταση των ψυχωτικών ασθενών... 284
Αυτοάνοση διεργασία και χρονισμός στις ψυχικές νόσους... 286
Η δυσμυελίνωση ως ανοσολογική παράμετρος διαταραχής χρονισμού της πληροφορίας... 286
Οι ψυχικές νόσοι δεν βρίσκονται μόνο στον εγκέφαλο... 288
Οι ψυχικές νόσοι εμπεριέχουν μια σημαντική αυτοάνοση παράμετρο ... 289
Χρονισμός νευροπλαστικότητας, διάγνωσης και θεραπείας ... 291

Αντί επιλόγου... 295
Βιβλιογραφία... 297