Οι διαφορετικές εκκλησιολογικές αντιλήψεις των Ορθοδόξων, Προτεσταντών και Ρωμαιοκαθολικών έχουν επιφέρει πλήγμα στο σώμα της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, γεγονός το οποίο αποτελεί επίγνωση και βεβαίως πηγή μεγάλης ανησυχίας. Ο πλανήτης μαστίζεται από σημαντικότατα προβλήματα, και η διηρημένη Εκκλησία δεν δύναται να καλέσει όλα τα μέλη της στην επίλυσή τους, ώστε να ασκήσει τη διακονία της στον κόσμο, που δεν είναι μόνο πρακτική, αλλά και θεολογική.
Κατανοώντας τα προβλήματα που δεν αντιμετωπίζονται, αλλά και εκείνα που προέρχονται από τη διαίρεση της Εκκλησίας, οι εκκλησίες έχουν, στο πλαίσιο ιδιαίτερα του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (στο εξής ΠΣΕ), κάνει σημαντικά βήματα προς την Ορατή ενότητα, χωρίς αυτή να συνεπάγεται εκκλησιολογικές εκχωρήσεις, ειδικά από τους Ορθοδόξους, για τους οποίους ομολογείται ότι αποτελούν τη συνέχεια της Εκκλησίας των πρώτων αιώνων, εκείνων της κοινής εκκλησιαστικής παράδοσης.
Τα κείμενα αρ. 198 και 214 της Επιτροπής Πίστις και Τάξις του ΠΣΕ εκφράζουν μια λογική αναδρομής στις κοινές θεολογικές αξίες. Δείχνουν επίσης ότι εντός του ΠΣΕ υπάρχουν ευήκοα ώτα τα οποία διαπιστώνουν ότι οι ορθόδοξες απόψεις έχουν τη δυναμική να αποκαταστήσουν την Ορατή ενότητα της Εκκλησίας, αφού ακολουθούν πιστά τα διδάγματα των Γραφών και της Πατερικής Θεολογίας, ενταγμένες στη ζώσα παράδοση της Εκκλησίας. Αυτονόητο είναι ότι η εποικοδομητική συμμετοχή των Ορθοδόξων στην οικουμενική κίνηση γίνεται χωρίς την παραμικρή εκκλησιολογική εκχώρηση εκ μέρους τους, αντιθέτως υπό διαρκή εγρήγορση για την υπεράσπιση των μεγάλων εννοιών της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας των πρώτων αιώνων.
Τα κείμενα αρ. 198 και 214 επιβεβαιώνουν την πορεία προς αυτή την κατεύθυνση. Από το πρώτο, το οποίο ποτέ δεν έγινε δεκτό από τους Ορθοδόξους ως κείμενο σύγκλισης, έχει σημειωθεί θεαματική μετακίνηση προς το δεύτερο, το οποίο χαρακτηρίζεται ως διάχυτο ορθόδοξων θεολογικών απόψεων. Κατόπιν αυτών, η πολεμική που ασκείται στη συμμετοχή των Ορθοδόξων στην οικουμενική κίνηση μπορεί να θεωρείται αποτέλεσμα ελλιπούς ενημέρωσης και ασύμβατης με την αποστολή της Εκκλησίας εσωστρέφειας, παθογένειες τις οποίες η μελέτη του σταδιακού μετασχηματισμού των κοινών θεολογικών κειμένων μπορεί να οδηγήσει σε ένα τέλος.
