Τεχνητή νοημοσύνη & ψυχική υγεία
- Authors: Ορέστης Γιωτάκος
- ISBN Printed: 978-960-02-4626-1
- Year Current Publish: 2026
- Number of Pages: 484
- Shape: 17x24
Οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στην υγεία δεν είναι απλώς νέες εφαρμογές, αλλά ενεργοί συνομιλητές, ικανοί να παρέχουν αποτελεσματική διάγνωση, πρόγνωση και υλικό θεραπευτικής παρέμβασης, τόσο στον γιατρό όσο και τον ασθενή. Επίσης, παρέχουν άμεση υποστήριξη όταν και όπου χρειάζεται, χωρίς γεωγραφικούς, οικονομικούς και χρονικούς περιορισμούς. Δεδομένης της επιδείνωσης της ψυχικής υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και της εφαρμογής της τεχνολογίας AI σε πολλούς τομείς της υγειονομικής περίθαλψης, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι έχουν γίνει ήδη σημαντικές προσπάθειες εφαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης στην αντιμετώπιση των ψυχικών ασθενειών. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα στην υποστήριξη και θεραπεία της ψυχικής υγείας είναι η ικανότητά της τεχνολογίας AI να προσαρμόζει την επικοινωνία, τη δραστηριότητα, την ανατροφοδότηση και την παροχή θεραπευτικών προτάσεων στις συγκεκριμένες ανάγκες του πελάτη, σε κάθε χρονική στιγμή. Επιπλέον, η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη θεραπεία των ψυχικών νόσων όχι μόνο δεν υπονομεύει το έργο του θεραπευτή, αλλά αντίθετα ενισχύει την αποτελεσματικότητα και τη σοβαρότητά του. Το βιβλίο Τεχνητή Νοημοσύνη και Ψυχική Υγεία του Ορέστη Γιωτάκου απευθύνεται σε ένα ευρύ φάσμα επιστημόνων, από τον χώρο των υπολογιστικών επιστημών έως τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, περιλαμβανομένων των πεδίων της ιατρικής, της διοίκησης, της νομικής, των ανθρωπιστικών και πολιτικών επιστημών, κ.ά. Επίσης, αναμένεται να φανεί χρήσιμο στους εξυπηρετούμενους των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, αλλά και σε όποιον ενδιαφέρεται να ενημερωθεί για τον νέο αυτόν διεπιστημονικό ορίζοντα.
- ISBN Printed: 978-960-02-4626-1
- Preface: Αθανάσιος Φωκάς, Χρήστος Φραντζίδης, Μαρία Ωραιοζήλη Κουτσουπιά
- Year First Publish: 2026
- Number of Pages: 484
- Weight (g): 829
- Shape: 17x24
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΦΩΚΑ... 13
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ ΦΡΑΝΤΖΙΔΗ... 17
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΑΡΙΑΣ ΩΡΑΙΟΖΥΛΗ ΚΟΥΤΣΟΥΠΙΑ... 21
ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25
Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ
Η ΨΥΧΙΚΉ ΥΓΕΊΑ ΣΉΜΕΡΑ... 31
Η παγκόσμια εικόνα... 31
Eκτιμήσεις επιπολασμού... 36
Χρήση ουσιών... 38
Οικονομικό κόστος ... 42
Τα κενά στα συστήματα ψυχικής υγείας... 44
ΙΣΤΟΡΊΑ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΊΑΣ... 57
Η ιστορία γράφεται από τον νικητή... 57
Η Γερμανική πρωτοπορία ... 59
Η Αμερικανική κυριαρχία ... 61
Ψυχοθεραπευτικός παράδεισος... 64
ΙΣΤΟΡΊΑ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΉΜΗΣ... 69
Ανακαλύπτοντας τον εγκέφαλο και τη λειτουργία του... 69
Ανακαλύπτοντας τα ψυχιατρικά φάρμακα... 74
TMS – Νέοι θεραπευτικοί ορίζοντες ... 82
Κλινική νευροεπιστήμη και ψυχική υγεία – Συμπληρώνοντας το κενό ... 85
Η ΚΑΤΆΛΛΗΛΗ ΘΕΡΑΠΕΊΑ ΣΤΟ ΣΩΣΤΌ ΧΡΌΝΟ... 91
Σταδιοποίηση των ψυχικών νόσων ... 91
Iεράρχηση θεραπευτικών προτεραιοτήτων ... 93
Η ΨΥΧΙΚΉ ΥΓΕΊΑ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌ ΚΌΣΜΟ... 109
Πέρα από τα ευρήματα του ΠΟΥ... 109
Η επιβάρυνση των ψυχικών ασθενειών... 110
Διαχρονικές λανθασμένες ονομασίες και παρανοήσεις... 111
Πώς φτάσαμε ως εδώ;... 116
Ανάγκη για αλλαγή... 120
Προοπτικές... 124
Συμπεράσματα ... 131
Ο ΑΠΟ ΜΗΧΑΝΗΣ ΘΕΟΣ
Η ΤΕΧΝΗΤΉ ΝΟΗΜΟΣΎΝΗ ΣΤΗ ΒΕΛΤΊΩΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΉΣ ΥΓΕΊΑΣ... 135
Ελπιδοφόρες δυνατότητες... 135
Βελτιώνοντας τη διάγνωση... 138
Βελτιώνοντας πρόβλεψη και θεραπεία... 139
Αντιμετωπίζοντας την έλλειψη εναισθησίας των ασθενών... 141
Αντιμετωπίζοντας το στίγμα... 142
Νευροεπιστήμη και ΤΝ – Μια αμφίδρομη ροή έμπνευσης... 143
Ποιο μπορεί να είναι το μέλλον;... 146
ΓΝΩΡΊΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗΤΉ ΝΟΗΜΟΣΎΝΗ... 151
Νοημοσύνη ... 151
Τεχνητή Νοημοσύνη... 153
Τα βασικά συστατικά της Τεχνητής Νοημοσύνης... 155
Τι είναι ένας πράκτορας ΤN (AI agent);... 161
Η εφαρμογή της τεχνολογίας βαθιάς μάθησης στο χώρο της ψυχικής υγείας... 165
Πολυτροπική μοντελοποίηση και ερμηνευσιμότητα μοντέλου... 168
Ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης... 170
ΜΕ ΠΟΙΟΥΣ ΤΡΌΠΟΥΣ Η ΤΝ ΒΕΛΤΙΏΝΕΙ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΉ ΥΓΕΊΑ... 187
Υποστηρίζει τη διάγνωση, ανιχνεύοντας λανθάνοντα πρότυπα... 187
Αντιμετωπίζει την ετερογένεια – αυξάνει τη διαγνωστική ακρίβεια ... 188
Προβλέπει την αποτελεσματικότητα των θεραπειών... 190
Αυξάνει την ακρίβεια στη θεραπεία... 193
Παρακολουθεί την πορεία της ψυχικής υγείας... 195
Μειώνει το στίγμα... 197
Βελτιώνει την ιατρική εκπαίδευση... 198
Ενισχύει τον επαγγελματισμό... 200
Προβλήματα ενσωμάτωσης και προοπτικές... 201
Συμπεράσματα ... 205
ΑΠΟΡΡΈΟΝΤΕΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΊ... 211
Ρυθμιστικά πλαίσια και διακυβέρνηση... 211
Απόρρητο και ασφάλεια δεδομένων... 213
Αλγοριθμική μεροληψία και δικαιοσύνη... 214
Διαφάνεια και λογοδοσία... 215
Σχέση ιατρού-ασθενούς και ανθρωπιστική φροντίδα... 217
ΨΗΦΙΑΚΟ ΝΤΙΒΑΝΙ
ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΉ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΉ ΦΡΟΝΤΊΔΑ... 223
On-line ψυχοθεραπευτική παρακολούθηση... 223
Συνομιλητική Τεχνητή Νοημοσύνη... 226
Το coaching στην εποχή της ΤΝ... 231
Διαδικτυακή ψυχοθεραπεία – Αποτελέσματα ερευνών... 233
Αναδυόμενες αδυναμίες... 236
ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΊΑ ΜΕ ΤΕΧΝΗΤΉ ΝΟΗΜΟΣΎΝΗ... 241
Ένας τρίτος στη σχέση μας... 241
Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία με ψηφιακά εργαλεία ... 243
Παραδείγματα πρόσφατων μελετών ψηφιακής ΓΣΘ... 245
Επίκαιροι προβληματισμοί ... 250
Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΌΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΊΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΉ
ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΉΣ ΝΟΗΜΟΣΎΝΗΣ... 253
Η μεταβίβαση σε μετάβαση ... 253
Η θεραπευτική συσκευή... 255
Η μεταβίβαση στη σχέση μας με ένα chatbot... 258
Η ΑΊΣΘΗΣΗ ΠΑΡΟΥΣΊΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΦΉ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΤΝ... 263
Η αίσθηση ανθρώπινης και μη-ανθρώπινης ‘παρουσίας’... 263
Νευροβιολογία της αντίληψης της ‘παρουσίας’... 265
Το παράδειγμα της εικονικής πραγματικότητας ... 268
Το παράδειγμα της θεωρίας του Νου (ΤοΜ) στην ΤΝ... 271
Νευροβιολογικά ευρήματα στο πεδίο κοινωνικής αντίληψης... 275
Νευροβιολογικά ευρήματα στο πεδίο των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων ... 277
Νευροβιολογικά ευρήματα στο πεδίο των συναισθημάτων... 279
Μελλοντικές κατευθύνσεις ... 280
ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΊΑ ΜΕ ΤΝ – ΕΣΤΙΆΖΟΝΤΑΣ ΣΤΟΥΣ
ΚΟΙΝΟΎΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΎΣ ΠΑΡΆΓΟΝΤΕΣ... 283
Η ψυχοθεραπεία σε φάση μετασχηματισμού... 283
Οι κοινοί παράγοντες της επιτυχημένης ψυχοθεραπείας... 285
Εντοπίζοντας τους κοινούς παράγοντες στην ψηφιακή ψυχοθεραπεία ... 289
Προτάσεις – Μελλοντικές προοπτικές... 295
ΑΛΛΑΓΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ
ΝΈΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΈΣ ΔΥΝΑΤΌΤΗΤΕΣ... 303
Πρότυπα ομιλίας σε άτομα με ψυχικές διαταραχές... 303
Νευροφυσιολογικά δεδομένα πληκτρολόγησης σε κινητό... 306
Κοινωνικά δίκτυα και νέα σύνορα στην αξιολόγηση της ψυχικής υγείας... 311
ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΏΝ ΑΝΆ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΌ ΠΕΔΊΟ... 317
Διάγνωση και παρακολούθηση... 317
Θεραπευτικές δυνατότητες... 323
Εξυπηρέτηση αναγκών ... 330
Συμπεράσματα μεταναλύσεων... 335
ΜΠΟΡΕΊ Η ΤΝ ΝΑ ΒΟΗΘΉΣΕΙ ΤΟΥΣ ΨΥΧΩΤΙΚΟΎΣ
ΑΣΘΕΝΕΊΣ;... 339
Έγκαιρη αναγνώριση πληθυσμών υψηλού κινδύνου... 339
Η δυναμική ανίχνευσης των συμπτωμάτων... 342
Ενσωμάτωση βιοδεικτών, θεραπευτικών πλάνων και διαχείρισης της αγωγής ... 344
ΤΕΧΝΗΤΉ ΝΟΗΜΟΣΎΝΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΤΗΣ
ΨΥΧΙΚΉΣ ΥΓΕΊΑΣ... 347
Αυξημένες δυνατότητες έρευνας... 347
Αυξημένες δυνατότητες αξιολόγησης των οικονομικών της υγείας... 350
ΑΧΙΛΛΕΙΟΣ ΠΤΕΡΝΑ
ΘΈΜΑΤΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΎΝΗΣ... 357
Διαπροσωπική εμπιστοσύνη και εμπιστοσύνη στον αυτοματισμό... 357
Παράγοντες που σχετίζονται με τον εμπιστευόμενο (trustor)... 360
Παράγοντες που σχετίζονται με τον διαχειριστή (trustee)... 362
Ηθικές και νομικές αβεβαιότητες... 363
Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΉ ΙΔΙΟΚΤΗΣΊΑ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΉ ΕΠΟΧΉ... 365
Το ψηφιακό οικοσύστημα... 365
Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας (Patents) ΑΙ και IoT: Νομικά και ηθικά θέματα... 369
Blockchain και Δικαιώματα Ευρεσιτεχνίας... 374
Εμπορικά Σήματα (Trademarks) ΑΙ και IoT... 376
ΤΡΈΧΟΝΤΕΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΊ... 381
Εθισμός στη χρήση εφαρμογών ΤΝ – Η περίπτωση των εφήβων... 381
Νέα φάρμακα, αλλά και νέα ναρκωτικά... 384
Τα LMM στην έρευνα, τη διάγνωση και την κλινική φροντίδα... 387
Κίνδυνοι και προκλήσεις... 393
Συμμόρφωση με κανονιστικές και νομικές απαιτήσεις... 401
ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΊΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΉ ΨΥΧΙΚΉΣ ΥΓΕΊΑΣ 407
Διαγνωστική προσπέλαση... 407
Στρατηγικές θεραπείας και ψυχιατρική ακριβείας... 414
Παρακολούθηση και πρόβλεψη ψυχικής υγείας... 418
Μετανάλυση αποτελεσματικότητας της ΤΝ σε διάγνωση και θεραπεία... 422
ΘΈΜΑΤΑ ΗΘΙΚΉΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΉΣ ΝΟΗΜΟΣΎΝΗΣ... 425
Η κουλτούρα της ηθικής ... 425
Το πλαίσιο των ηθικών αξιών... 428
Κατηγοριοποιήσεις κινδύνου σύμφωνα με τον νόμο της ΕΕ για την ΤΝ... 432
ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΏΝΟΝΤΑΣ... 437
Που βρισκόμαστε σήμερα... 437
Προκλήσεις και επικρίσεις... 441
Θέματα δεοντολογίας ... 443
Συστάσεις βελτίωσης ... 444
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 449