Ο βίος και η πολιτεία του Πέτρου Σωκράτους Κόκκαλη συνιστούν ένα πολυσχιδές και ιδιαίτερα γοητευτικό πεδίο ιστορικής ανασύνθεσης, όπου η προσωπική διαδρομή διαπλέκεται αρμονικά με τις μεγάλες τομές του 20ού αιώνα. Η ευρωπαϊκή του παιδεία και ο πληθωρικός κοσμοπολιτισμός του συγκρότησαν μία προσωπικότητα ανοικτή στις ιδέες και τις προκλήσεις της εποχής, εμφορούμενη από υψηλά ιδανικά, επιστημονική πειθαρχία και βαθιά κοινωνική ευαισθησία. Η ενεργός εμπλοκή του στον Εθνικό Διχασμό και αργότερα στον Εμφύλιο Πόλεμο αναδεικνύει έναν άνθρωπο, που δεν περιορίσθηκε στη θεωρητική ενατένιση των γεγονότων αλλά επέλεξε συνειδητά να τοποθετηθεί μέσα στη δίνη της ιστορίας, αναλαμβάνοντας το κόστος των επιλογών του.
Η ακαταμάχητη προσωπική του γοητεία και η πνευματική του καλλιέργεια τον έφεραν σε επαφή με ορισμένες από τις πιο ανατρεπτικές φυσιογνωμίες του αιώνα, ενώ παράλληλα καλλιέργησε έναν έντονο και ουσιαστικό θαυμασμό για τους μεγάλους δασκάλους της τέχνης και της μουσικής. Στα χρόνια της Κατοχής και της Αντίστασης η δράση του υπερέβη τα στενά ταξικά και ιδεολογικά όρια, επιβεβαιώνοντας την ικανότητά του να γεφυρώνει κόσμους φαινομενικά ασύμβατους μεταξύ τους και να μετακινείται με τόλμη και ευπροσηγορία ανάμεσα σε αντιθετικά πεδία σκέψης και πράξης.
Η επιστημονική του πορεία, ιδιαίτερα στον τομέα της Χειρουργικής, χαρακτηρίζεται από πρωτοποριακά επιτεύγματα, οξυδέρκεια και μία απαράμιλλη δεκτικότητα στην καινοτομία. Η συμβολή του δεν περιορίζεται μόνο στο επίπεδο της τυπικής διεκπεραίωσης των στόχων του αλλά επεκτείνεται και στη διαμόρφωση ενός ανθρωποκεντρικού προτύπου ιατρικής, όπου η θεραπεία συνδέεται άρρηκτα με την αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Επίσης, η διαδρομή του μπορεί να αναγνωσθεί ως ένα υπόδειγμα διανοουμένου και ενεργού πολίτη, ο οποίος ενσωμάτωσε τη θεωρητική γνώση στην έμπρακτη συμμετοχή στα κοινά, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη συγκρότηση κρίσιμων ιστορικών εξελίξεων. Ακροτελεύτια, αξίζει να υπογραμμισθεί ο ρηξικέλευθος στοχασμός του, που συνιστά την ανεξίτηλη σφραγίδα του χαρίσματός του στη Χειρουργική του 20ού αιώνα: «Όταν ζητάς να μιλήσεις, θα πρέπει αυτό που θα πεις να είναι κάτι τι παραπάνω από τη σιωπή»!






