Τιμές και κέρδος στον Μαρξ

Όπως και η πρόσφατη εργασία του συγγραφέα Αναθεμελίωση της μαρξικής ερμηνείας του κέρδους (Παπαζήσης, Αθήνα 2026) και αυτή η εργασία συνιστά μια κριτική των όρων της μαρξικής θεωρίας του χρήματος, της αξίας και της τιμής καθώς και της υπεραξίας και του κέρδους. Το ότι η αξία του εμπορεύματος δεν δύναται να οριστεί ως έννοια και να προσδιοριστεί ως ποσοτικό μέγεθος, παρά μόνον υπό τον όρο ότι οι τιμές είναι ανάλογες των ποσοτήτων εργασίας που απαιτεί η παραγωγή των σχετικών εμπορευμάτων, συνεπάγεται ότι δεν είναι δυνατή η ερμηνεία των τιμών δια των αξιών και συνεπώς ούτε αυτή του κέρδους δια της υπεραξίας. Η όποια σχέση μεταξύ τιμών και αξιών καθώς και μεταξύ κέρδους και υπεραξίας προϋποθέτει ότι το χρήμα είναι μορφή εμφάνισης της αφηρημένης εργασίας. Δεν υπάρχει όμως τέτοια σχέση παρά μόνον στην υποθετική περίπτωση που οι τιμές είναι ανάλογες ή ίσες των αξιών. Το χρήμα δεν είναι μορφή εμφάνισης της εργασίας και η εργασία δεν είναι η ουσία του χρήματος. Έτσι την θέση της ερμηνείας του κέρδους δια της υπεραξίας παίρνει η ερμηνεία του κέρδους δια της υπερεργασίας. Και η σημασία των τιμών δεν έγκειται στο ότι αποτελούν μορφές εμφάνισης των αξιών, αλλά στο ότι καθιστούν δια της ανταλλαγής χρήματος με εμπόρευμα δυνατή την κυκλοφορία των εμπορευμάτων που διαμεσολαβεί τον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας καθώς και την παραγωγή και κατανομή του κοινωνικού προϊόντος. Τέλος η σημασία του χρήματος δεν έγκειται στο ότι είναι μορφή εμφάνισης της εργασίας, αλλά σε εκείνες τις λειτουργίες του που απορρέουν από το ότι αποτελεί απαίτηση σε παραχθέντα, παραγόμενα και παραχθησόμενα εμπορεύματα.