Λέρος. Ένα όνομα συνυφασμένο με την πιο σκληρή μορφή ιδρυματισμού, την εγκατάλειψη και τη διεθνή κατακραυγή. Μέσα στα τείχη του Κρατικού Θεραπευτηρίου, χιλιάδες άνθρωποι απώλεσαν την ταυτότητά τους και έζησαν ως «αζήτητοι» ενός συστήματος που τους θεωρούσε «ανίατους». Το 1989, με την αποκάλυψη του σκανδάλου, η Λέρος μετατράπηκε από τόπο εγκλεισμού σε σημείο αναφοράς για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα.
Το βιβλίο τούτο είναι το χρονικό αυτής της τομής. Η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος ήταν από τους πρώτους φορείς που βρέθηκαν στο νησί την περίοδο 1990-1992 και συνέβαλλαν στην αποασυλοποίηση, εφαρμόζοντας τις αρχές της Κοινωνικής-Κοινοτικής Ψυχιατρικής.
Μέσα από προσωπικές μαρτυρίες μελών της διεπιστημονικής Ομάδας Παρέμβασης, των ειδικευόμενων ψυχιάτρων που ανέδειξαν το θέμα, αλλά και των ίδιων των νοσηλευομένων ξετυλίγονται οι ζοφερές συνθήκες που επικρατούσαν στο ψυχιατρείο ως το «σκάνδαλο της Λέρου» και επιχειρείται ένα οδοιπορικό της επανένταξης των ανθρώπων σε κοινοτικές δομές.
Έτσι φτάνουμε στην Ελλάδα του σήμερα με τον αμφιλεγόμενο νόμο 5129/2024 για την «Ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης» και την ανάγκη για Εθνικό Σχεδιασμό, αντιμετώπιση του στίγματος και ενδυνάμωση της φωνής των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Γιατί όπως έλεγε και ο καθηγητής Ψυχιατρικής-Παιδοψυχιατρικής και ιδρυτής της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος, μέσα από τη δουλειά μας με τον «ψυχικά πάσχοντα» και τις παρεμβάσεις μας, «Δεν αλλάζουμε τη διάγνωση του ατόμου, αλλάζουμε όμως τη μοίρα του!»
